Op het Zuid-Hollandse eiland de Hoeksche Waard in Heinenoord bevindt zich het Streekmuseum Hoeksche Waard. Het museum bestaat uit twee prachtige panden:
het ambachtsherenhuis Hof van Assendelft van circa 1767 (zie de foto hierboven) en
de zeventiende-eeuwse boerderij Oost-Leeuwenstein (tijdelijk
gesloten).
Het museum heeft een grote collectie historische voorwerpen. Meer informatie daarover kunt u (sinds medio 2001) vinden op de officiële website van het streekmuseum. U treft daar ook een lijst aan van de bronnen die door vrijwilligers ooit bewerkt zijn.
Naast de functie van museum heeft het een grote genealogische betekenis. In de leeszaal van het museum staan inmiddels meer dan 3.000.000 fiches in kaartenbakken alfabetisch gerangschikt op familienaam. Vrijwilligers
hebben jaren archiefstukken getranscribereerd die betrekking hebben op de Hoeksche Waard, zoals burgerlijke stand, doop-, trouw- en begraafboeken, weeskamerarchieven, rechterlijke archieven, polderarchieven etc. Op elke (familie)naam uit een archiefstuk werd een fiche geschreven met vermelding van de relevante gegevens en de bron.
Ook worden doorlopend de familieadvertenties uit verschillende (streek-)kranten verzameld en systematisch opgeborgen. De hieraan ontleende gegevens worden eveneens aan de fichescollectie toegevoegd.
Daarnaast heeft het Streekmuseum de beschikking over meer dan 1350 zogenaamde streekgenealogieën (SG). Daarvan hebben wij een index samengesteld op alfabetische volgorde van familienaam. Het resultaat is een bestand van
270 kb (!) dat online is te raadplegen. Deze index is ook gecomprimeerd te downloaden als SG.ZIP (slechts 25 kb). Voor het decomprimeren van SG.ZIP wordt het gebruik van Winzip aanbevolen.
Het "boek" behorende bij SG 1247 bevat een groot aantal fragmentgenealogieën. Ook daarvan hebben we een index gemaakt. Dit geldt ook voor SG 1036; ook daarvan hebben we een index gemaakt.
Een SG wordt overigens aangegeven door een blauwe kaartje in de kaartenbakken voor het eerste kaartje bij de betreffende familienaam.
De blik gericht op de toekomst
Vanaf het allereerste begin van wat nu de afdeling genealogie van het Streekmuseum Hoeksche Waard is geworden, is er enthousiast door talloze vrijwilligers gewerkt aan het ontsluiten en toegankelijk maken van bronnen van de Hoeksche Waard. Al dit werk heeft als resultaat opgeleverd een verzameling van ca.
drie miljoen fiches met genealogische gegevens. Een verzameling die vooral regionaal, maar ook landelijk een zekere faam geniet. Echter, langzamerhand loopt men tegen fysieke en logistieke beperkingen aan, in het bijzonder ruimtegebrek.
Moderne technieken, met name de computer, geven nieuwe mogelijkheden. Momenteel worden voor nieuw te ontsluiten bronnen gedigitaliseerde bestanden zodanig bewerkt met Adobe Acrobat, dat de geproduceerde PDF-documenten alleen te lezen zijn en dus beveiligd zijn tegen oneigenlijk gebruik en vervolgens
worden deze bestanden geïndexeerd met Adobe Catalog.
Op een computer kan door het publiek middels de index in de nieuw ontsloten bronnen gezocht worden op dezelfde manier die bij de meeste
amateur-genealogen bekend is van de CD-ROM's van o.a. Ons Voorgeslacht, Gens Nostra en De Nederlandsche Leeuw
etc.
Ongetwijfeld zijn er onder de Vrienden van het Streekmuseum mensen die in het verleden bronnen van de Hoeksche Waard gedigitaliseerd hebben. Men roept die personen op deze bronnen ter beschikking te stellen, waarbij men de grootst mogelijke zorgvuldigheid zal betrachten dat de bestanden uitsluitend ingezien kunnen worden op de studiezaal en niet gekopieerd kunnen worden.
Een keerpunt
Dit is een keerpunt in de geschiedenis van de genealogische afdeling van het Streekmuseum.
Er worden geen fiches meer geschreven. Nieuwe bronnen die bewerkt worden, zullen in de computer opgeslagen worden, anders gezegd in gedigitaliseerde vorm. Door het publiek kan middels de index in de nieuw ontsloten bronnen gezocht worden op dezelfde manier die bij de meeste amateur-genealogen bekend is van de CD-ROM's van o.a. Ons Voorgeslacht, Gens Nostra en De Nederlandsche Leeuw. Het wel bekende Adobe Acrobat Reader.
Het spreekt natuurlijk vanzelf dat de kaartenbakken met fiches gehandhaafd blijven.
Via de computer zijn inmiddels te raadplegen bronnen, advertenties, genealogieën en reconstructies van plaatsen.
Voor uitbreiding van de bestanden zijn wij volledig afhankelijk van mensen die bereid zijn bronnen af te staan of van mensen die bronnen willen transcriberen
c.q. bewerken en deze op de computer op te slaan, zoals in de afgelopen 30 jaar talloze vrijwilligers handmatig gedaan hebben en op deze manier een unieke erfenis achtergelaten hebben.
Dankbare bezoekers laten de vruchten van hun noeste arbeid vaak achter in de vorm van een
geschenkexemplaar, hetzij een gedrukt boek, een getypt exemplaar, een print-out of in een andere vorm. Echter het is nu ook mogelijk om uw genealogie of parenteel aan te leveren via e-mail en/of floppy. Dit genealogisch product kan dan ook op de computer door het publiek geraadpleegd worden.
Ik wil mensen nadrukkelijk oproepen bronnen ter beschikking te stellen, waarbij wij de grootst mogelijke zorgvuldigheid zullen betrachten dat de bestanden uitsluitend ingezien kunnen worden op de studiezaal.
Mocht u nog een antwoord weten op een van die (oude) vragen dan kunt u uw reactie uiteraard nog insturen naar het bovenvermelde adres. De vragensteller zal u dankbaar zijn.
Als uw voorouders uit de Hoeksche Waard komen dan kunt u in het museum niet alleen zien hoe uw voorouders leefden, maar dankzij het werk van vele vrijwilligers kunt u daar ook uw stamboom uitzoeken en/of uitbreiden.
Het Streekmuseum beschikt overigens ook over gegevens uit bronnen die u nergens anders zult aantreffen zoals begraafgegevens van 's-Gravendeel.
Adres
Het Streekmuseum Hoeksche Waard is gevestigd aan de Hofweg 13 in Heinenoord.
U dient er rekening mee te houden dat door verhuur van de leeszaal (archief) aan groepen er een beperkte openingstijd is.
Raadpleging van de kalender
voor de openstelling is mogelijk.
Vraag eventueel van tevoren telefonisch naar de openingstijden om teleurstelling te voorkomen! Het telefoonnummer van het museum is: 01 86 - 60 15 35.