Schoolmeubilair voor lange kinderen
Inleiding
Om informatie te verzamelen over schoolmeubilair voor lange kinderen heb ik
diverse instellingen telefonisch benaderd, te weten:
het Ministerie van Onderwijs;
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, afdeling Voorlichting;
de gemeente, afdeling Onderwijs;
de inspectie van het primair onderwijs in Utrecht;
de Arbeidsinspectie.
De inspectie van het primair onderwijs heeft t.a.v. dit onderwerp overigens geen bevoegdheden.
Het bleek een onderwerp te zijn waarmee men over het algemeen niet eerder mee was geconfronteerd. Toch heb ik nuttige tips en informatie verkregen die ik hieronder weergeef.
Inmiddels heb ik ook ontdekt dat er een brancheorganisatie is van fabrikanten van schoolmeubilair. Ook daarover vindt u hieronder enige informatie.
Aanvullingen en verbeteringen zijn welkom. Ik moet hier opmerken dat we geen expert zijn. Daarom staan we ook niet in voor de juistheid van alle gegevens.
Arbeidsomstandighedenwet
Voor scholen is ook de Arbeidsomstandighedenwet
(Arbo-wet) van toepassing.
In artikel 2, lid 2 sub a van de Arbo-wet lezen we:
Het bij of krachtens deze wet bepaalde is mede van toepassing op:
a: verrichtingen van leerlingen en studenten in onderwijsinrichtingen of gedeelten daarvan, open ruimten daaronder
begrepen.
Artikel 3 (analoog) legt de verantwoordelijkheid voor aanpassing van de werkplek bij de school.
Artikel 3, lid 1 sub a luidt:
"... moet de werkgever de arbeid zodanig organiseren dat daarvan geen nadelige invloed uitgaat op de veiligheid en gezondheid van de werknemer".
In artikel 3 lid 1 sub c van de Arbo-wet staat:
"de inrichting van de arbeidsplaatsen, de werkmethoden en de bij de arbeid
gebruikte arbeidsmiddelen alsmede de arbeidsinhoud moeten zoveel mogelijk als
redelijkerwijs kan worden gevergd aan de persoonlijke eigenschappen van de
werknemer zijn aangepast."
Arbo-beleid op school
Onderdeel van het Arbo-beleid van de
school moet in ieder geval zijn het zoveel mogelijk voorkomen of beperken van
ziekte.
Tevens dienen de basisscholen een risico-inventarisatie en evaluatie uit te voeren. Bij basisscholen wordt dat een algemene schoolverkenning (ASV) genoemd. Daarin dient o.m. te zijn opgenomen welke risico's er zijn en een beschrijving van de gevaren en de risicobeperkende maatregelen. Deze ASV moet worden beoordeeld en goedgekeurd door een gecertificeerde Arbo-dienst.
Helaas blijken nog niet alle scholen een ASV te hebben. Vraag er eens naar op jouw basisschool.
Vragen en klachten
Met vragen en klachten over o.a. (niet
passend) schoolmeubilair kan men in eerste instantie terecht bij de betreffende
leerkracht en vervolgens bij de directeur. Mochten die gesprekken niet het
gewenste resultaat opleveren dan kan men zich wenden tot de onafhankelijke
klachtencommissie van de school. Het adres daarvan dient in de schoolgids te
staan.
Tevens kan men zich nog wenden tot de medezeggenschapsraad (MR) van de school. Arbo-zaken vallen n.l. ook onder de aandacht van de MR. In het uiterste geval kan men nu dus ook terecht bij de Arbeidsinspectie.
Normen
Voor schoolmeubelen (tafels en stoelen) is er een Nederlandse norm
(NEN 3531).
Deze norm is al weer van maart 1977. Van deze norm (2e druk) heb ik een
afschrift. Deze norm blijkt te zijn gebaseerd op een voorstel dat in behandeling is in de
technische commissie ISO/TC - "Furniture", van de International
Organisation for Standardization (ISO).
Uit informatie van het Nederlandse Normalisatie Instituut (NEN) blijkt dat er momenteel nog geen ISO-norm is. Verder blijkt uit het Normalisatie-Nieuws no. 7/8, juli/augustus 1999, en van de website van het NNI (kies in het menu links --> Speciaal - Normen dicht bij huis - archief -schoolmeubelen) het onderstaande.
"Een Nederlandse normalisatiecommissie werkt mee aan het opstellen van Europese normen voor schoolmeubelen en schoolborden. Deze commissie, waarvan het secretariaat is gehuisvest bij het NNI, volgt de internationale ontwikkelingen rond schoolmeubilair op de voet en heeft samen met enkele andere landen een voorstel binnen de Europese normalisatie-organisatie CEN voor een nieuwe Europese norm voor schoolmeubelen afgewezen.
Dit Europese normontwerp ontwerp sloot namelijk niet goed aan bij de lengte en de verdeling in lengte van Nederlandse kinderen. En dat zou problemen op kunnen leveren voor de zithouding en uiteindelijk op de gezondheid van 'onze' kinderen. In Europees verband wordt nu overlegd hoe men hiermee verder wil. Voorlopig blijft voor het Nederlandse schoolmeubilair de nationale norm van kracht. Zo draagt normalisatie een steentje bij aan de gezonde leeromstandigheden voor kinderen."
In punt 1 van NEN 3531 staat vermeld:
"Deze norm geeft functionele eisen voor de afmetingen en de uitvoering van tafels en stoelen voor leerlingen, waarbij rekening is gehouden met produktietechnische, onderwijskundige en ergonomische aspecten."
In punt 2 van NEN 3531 staat vermeld:
"De norm is van toepassing bij het ontwerpen, het fabriceren en bij het aanschaffen van tafels en stoelen (die al dan niet verstelbaar zijn) voor leerlingen."
Er staat als opmerking bij dat punt
het volgende vermeld.
"Richtlijnen voor de onderwijsgevenden ter beoordeling van de juiste
toepassing t.o.v. de lichaamsafmetingen van de leerlingen zijn gegeven in de
praktijkrichtlijn NPR 3831."
De titel van de richtlijn NPR 3831 is: "Goed zitten op school". De
inhoud van die richtlijn is me niet bekend. Wie weet daar mee van en licht ons
in?
In de tabel behorende bij NEN 3531 wordt een indeling gemaakt in 6 groepen waarbij de lichaamslengte in millimeters (mm) op schoenen wordt vermeld.
| leerlinglengte op schoenen | meubelaanduiding | ||
| groter dan |
tot
en met |
code | kleur |
| 1120 | A -1 | oranje | |
| 1120 | 1270 | B - 2 | lila |
| 1270 | 1420 | C - 3 | geel |
| 1420 | 1570 | D - 4 | rood |
| 1570 | 1720 | E - 5 | groen |
| 1720 | F - 6 | blauw | |
Brancheorganisatie
Voor fabrikanten van schoolmeubilair
is een brancheorganisatie. Dat is de NVS, de Nederlandse Vereniging van
Schoolmeubelfabrikanten, die al 40 jaar bestaat. Volgens de website van de NVS
onderscheiden de leden zich door "hun betrokkenheid bij het Nederlandse
onderwijs. Als deskundige inrichters passen zij de ergonomische- en arbovoorschriften geldend voor onderwijsomgevingen toe."
Op de NVS-site zijn uiteraard verwijzingen opgenomen naar de leden. Verder is enige informatie te lezen over de Europese normalisatie van schoolmeubels en iets over ergonomie. Uiteraard zijn ook verwijzingen opgenomen naar websites die betrekking hebben op het onderwijs.
Via de NVS vernam ik dat er sinds een aantal jaren door de leden van deze organisatie een hogere maat op de markt wordt gebracht dan in bovenstaand overzicht onder normen wordt vermeld. Naar analogie van NEN 3531 hebben ze deze "G7" genoemd. Deze maat kent dezelfde afstand tot de F6 als de onderlinge maatverschillen in de norm, n.l. de stoel +4 cm. (is zithoogte 50 cm) en voor de tafel +6 cm. (is bladhoogte 82 cm). De G7 is beschikbaar voor zowel primair- als voortgezet onderwijs.
Volgens de NVS leert de ervaring leert, dat voor de langere leerlingen een tafel waarbij een dwarsverbinding zo hoog mogelijk onder het blad is geplaatst of geheel ontbreekt, bevorderlijk is voor voldoende beenruimte. Met andere woorden, als de langere lengte naar verhouding meer in de bovenbenen dan in de onderbenen zit, dan is niet de zithoogte van belang, maar wel de vrije beenruimte onder de tafel.
De NVS onderschrijft de constatering, dat het personeel op de scholen vaak te weinig bekend is met de problematiek van de hoogtematen. Een mogelijk oorzaak daarvan zou kunnen zijn dat daaraan op de opleidingen weinig tot geen aandacht aan wordt besteed.
Het grootste probleem binnen de scholen is echter voornamelijk een budgettair probleem. Schoolmeubilair heeft een afschrijvingstermijn van 20 jaar, waardoor scholen slechts eens in de 20 jaar nieuw meubilair kunnen aanschaffen terwijl de schooljeugd in de laatste 20 jaar steeds langer is geworden.
Overigens wordt door de NVS in Europees verband meegewerkt aan een nieuwe norm voor schoolmeubilair. De verwachting is dat de nieuwe norm eind 2002 in concept gereed zal zijn. De G7 maat wordt hierin opgenomen. Zodra de nieuwe norm bekend is, zal de NVS daarover voorlichting gaan geven.
Galvanitas BV,
één van de leden van de NVS, deelde me nog mee dat zij een verstelbare
leerlingenset "Ergonaut 2000" hebben. De tafel daarvan is instelbaar
tot een werkbladhoogte van ca. 90 cm. Een bijpassende, in hoogte instelbare,
stoel is instelbaar tot een zithoogte van 50 cm. Voor het Voortgezet Onderwijs
voert Galvanitas al enkele jaren (zonder meerprijs) een hogere maat: een
tafel met werkbladhoogte 82 cm. (i.p.v. 76 cm.) met een bijpassende stoel met
zithoogte 50 cm. (i.p.v. 46 cm.). Deze mogelijkheid kunnen ze eveneens bieden
voor het Basisonderwijs.
Ik ga er vanuit dat de overige leden van de NVS eveneens dergelijke hogere maten
kunnen leveren.
Een andere leverancier van o.a. schoolmeubilair is: Leerkotte uit Hengelo.
Rapporten
Galvanitas BV wees me ook nog op het rapport "Goed zitten op school"
van het Nederlandse Normalisatie Instituut van augustus 1977 en een uitgave van
de Technische Hogeschool te Eindhoven ("Biomedische Techniek") van mei
1974. Deze rapporten zouden nog steeds actueel zijn.
Heeft iemand al kennis genomen van deze rapporten? Zo ja, dan verneem ik daar
graag meer over.
Wet op de re(integratie)
arbeidsgehandicapten
Op basis van de Wet op de re(integratie) arbeidsgehandicapten (Wet REA) zou
het mogelijk moeten zijn vergoedingen voor aanpassingen te krijgen.
Wie weet daar meer over en licht ons daarover in?
De basisschool van onze dochter
Bij de start van het schooljaar 2000-2001 had de basisschool 341 leerlingen.
De school beschikte aan het einde van dat jaar over 40 in hoogte verstelbare
bureaus en stoelen. Het is de bedoeling dat men 2x per jaar bij de (lange)
leerlingen gaat kijken of ze passend meubilair hebben. Hoe gaat dat op jullie
school?
Boek
Er is onlangs een "schoolwijzer" verschenen die tips en
aanwijzingen geeft voor een verantwoord en veilig gebruik van het schoolgebouw.
Het is me niet bekend of daarin iets is vermeld over schoolmeubilair. De exacte
gegevens van het boek zijn:
Remko Visser e.a.,
Schoolwijzer
Arbo-nalsagwerk voor gezond werken in scholen
Stichting Vervangingsfonds en bedrijfsgezondheidszorg in het onderwijs, 2001
Te bestellen bij Diensten Vf/Pf
website: http://www.vfpf.nl
Lifetime.
Wij hebben in 2003 voor onze dochter een in hoogte verstelbaar bureau besteld van het merk
Lifetime. Het hoort bij leuke grenen kinder(slaap)kamermeubels en is van fabrikant M. Schack Engel A/S in Denemarken. Het bureaublad is in de maten 140x75 cm en 200x75cm, en ook 200x83, dan heeft het een ergonomisch "hapje" eruit in het midden.
Het onderstel, waar het allemaal om draait, is van metaal, in hoogte verstelbaar van 65 tot 85 cm. Eventueel zijn er wieltjes onder te plaatsen (worden er standaard bijgeleverd). Het is heel degelijk en mooie kwaliteit. Het is niet goedkoop, maar wel een meubel voor de rest van haar jeugd en wellicht nog langer.
Internetsite van
Lifetime: http://www.lifetime-furniture.com. Hierop staat echter niets over het bureau, maar alleen over de slaapkamers van Schack Engel. Het telefoonnummer van de Life Time
informatielijn in Nederland: 03 45 - 63 75 49. Daar kan men ongetwijfeld een adres krijgen van de dichtstbijzijnde leverancier van deze meubels en dus ook
bureaus. Wij hebben het spul gekocht bij een goede beddenspecialist Fidder, Jaap Bijzerweg te Woerden (vlak bij de snelweg A12).
Femke & Ids
Reacties
Wie heeft over dit onderwerp meer informatie of wil ervaringen uitwisselen?
Reacties kun je sturen naar ons e-mail
adres.
Laatste aanpassingen
De laatste aanpassingen zijn van
18 september 2007.